Programma 2022-2026

Grote Markt en Bavo – © Shutterstock

De komende weken publiceren we ons programma voor de volgende collegeperiode. Vandaag gaat het over onze inzet als lokale Haarlemse partij.

Haarlem is een fantastische stad. Bijna iedereen die hier woont, werkt, naar school gaat of gewoon door de Grote Houtstraat slentert, is blij omdat hij of zij  Haarlemmer is. De eerste en belangrijkste plicht van iedereen in het stadsbestuur is dan ook om dat vooral zo te houden. Haarlem moet Haarlem blijven en dat wordt de opdracht van Hart voor Haarlem de komende jaren.

Het historische centrum, met de onovertroffen Oude Bavo en het schitterende stadhuis, ligt er goed bij. Dat is mooi maar blijft de binnenstad straks voor iedereen bereikbaar, ook voor de automobilist die minder goed ter been is? We zijn heel gelukkig met de duinen en het strand, juist omdat er in de stad zelf al zo weinig groen is. Haarlem is nu nog leefbaar maar is dat nog steeds zo als het allerlaatste trapveldje straks is volgebouwd? Voor veel Haarlemmers is wonen nu al duur, maar ze wonen in de mooiste stad van Nederland en dat maakt veel goed. Maar Haarlemmers hebben ook geldzorgen. Hoe moet dat zo direct, met een gemeente die sneller wil gaan dan Nederland met het invoeren van schone energie, die nog duurder is dan aardgas?

Hart voor Haarlem is een plaatselijke beweging die allereerst opkomt voor de belangen van Haarlem en de Haarlemmers. Wij zijn niet links of rechts, wij kijken naar uw praktische problemen, wij praten op straat om te horen wat uw zorgen zijn. Zo hebben we ons de afgelopen jaren ingezet voor de huiskamer van Oost, de jeugdhulp, het Frans Hals museum, het joods erfgoed, gezonde gemeentefinanciën en beperking van de woonlasten.

Zo hoort het in de gemeentepolitiek: geen Haagse spelletjes van wethouders die wel de lijst aanvoeren en alvast partijen uitsluiten, maar zelf niet in de raad willen plaatsnemen omdat dat te min is. Wij zijn ook wars van huizenhoge ambities die een enkele stad helemaal niet kan waarmaken en die in de landelijke politiek thuishoren, of dat nu klimaatdoelen, stikstofambities, opgelegde woningbouw dan wel het dwarszitten van autobezitters betreft.

Hart voor Haarlem is er voor de Haarlemmers, bewoners en ondernemers. En om die reden willen wij de komende periode niet aan de kant staan maar meebesturen, mogelijk in samenwerking met andere lokale lijsten. Landelijke partijen moeten hun landelijke ideeën vooral in Den Haag botvieren! Het is nu tijd voor de Haarlemmers! Als u dat ook vindt, stem op 16 maart dan op Louise van Zetten van Hart voor Haarlem.

 

Hart voor Haarlem stemt in met de pilot Burgerberaad

Om soepeler en sneller ingewikkelde besluiten te nemen, én daarnaast een breder draagvlak onder inwoners te genereren, is er door enkele politieke partijen een initiatiefvoorstel voor een burgerberaad gedaan. De raad hoopt daarmee discussies over een ingewikkeld onderwerp als de huisvesting van mensen met psychische problemen vlotter te kunnen besluiten.

In een burgerberaad zitten burgers, na loting, welke op basis van uitgebreide informatie en overleg aanbevelingen doen over het voorgestelde beleid. Deze burgers vormen een dwarsdoorsnede van samenleving. Er zitten dus ongeveer evenveel vrouwen als mannen in, en ook wordt er gelet op de leeftijdsopbouw en de culturele diversiteit. Volgens het initiatiefvoorstel moeten discussies niet verzanden in een gepolariseerde voor- of tegen discussie, maar moet er met respect voor elkaars standpunten worden gekeken naar een oplossing.

Hart voor Haarlem vindt participatie zeer belangrijk . Ze stemt dan ook in met het voorstel omdat het een pilot is en de uitwerking later vorm zal krijgen. We zullen deze pilot kritisch volgen. 

Vatenopslag verdwijnt mogelijk uit historisch stadsgezicht

Hartekreet uit de binnenstad

In de Visserbocht, onderdeel beschermd stadsgezicht, staan al jaren witte plastic containers opgeslagen op een klein bedrijventerrein aan de oever van het Spaarne.

Uit eerdere vragen van Hart voor Haarlem bleek dat de firma Goedhart dit terrein al sinds 1959 huurt van de gemeente. Volgens het contract d.d. 31 augustus 1959 wordt er een vergoeding betaalt van 244 gulden en is het gebruik ‘te alle tijde’ in achtneming van een opzegtermijn van drie maanden geheel of gedeeltelijk op te zeggen.

Inmiddels is het december 2021 , ruim 60 jaar later en betaalt de firma Goedhart tegenwoordig 163,67 euro per jaar!

Hart van Haarlem vraagt zich af waarom de gemeente het huurcontract nooit heeft aangepast en waarom het contract al 60 jaar stilzwijgend heeft verlengd. 

Het college geeft toe dat hier sprake is niet normale huurprijzen. Ook geeft het college toe dat het een ongebruikelijke situatie is dat er opslag op de openbare plaats vindt. 

De burgemeester heeft toegezegd dat hij mogelijkheden gaat zoeken om aan deze situatie een eind te maken.

 

vaten opslag

 

Kenau krijgt weer glans

Schilderij Kenau Simons Hasselaer op de wallen van Haarlem wordt gerestaureerd.  

Kenau Hasselaer van Henderikus Egenberger en Barend Wijnveld uit 1854.

 

Haarlem heeft 12 miljoen over dat eenmalig kan worden besteed. Een bedrag dat bestemd is voor de haarlemse burger, vindt Hart voor Haarlem. Ze heeft dan ook een voorstel gedaan om ieder haarlems huishouden 100 euro te compenseren. Echter dit voorstel heeft het niet gehaald. De coalitiepartijen steunden de voorstellen van het college en zag een eenmalige meevaller voor de Haarlemmer niet zitten. 

Het voorstel om het schilderij van Henderikus Egenberger en Barend Wijnveld van Kenau te restaureren kreeg wel een meerderheid van de Gemeenteraad  en daardoor is er nu geld vrijgemaakt om dit schilderij te restaureren. 

Het schilderij is in bezit van het Frans Halsmuseum en hangt in de Frabciuskamer in het Stadhuis van Haarlem.

Een stukje historie dat slecht onderhouden is, krijgt weer glans. 

Haarlem Museum verdient ondersteuning is aangenomen

Hart voor Haarlem vraagt een zeker bestaan voor het Museum Haarlem

Museum Haarlem is het stadsmuseum van Haarlem en Zuid-Kennemerland. Het museum vertelt het verhaal van de recente en de oude geschiedenis van de stad en haar omgeving. De organisatie bestaat uit een klein team en heel veel vrijwilligers. De vrijwilligers werken als gastvrouw of gastheer en zijn actief in diverse werkgroepen.

Het museum werkt samen met andere musea om van elkaar te leren, te delen en collecties op elkaar af te stemmen. 

Ze wil een levendig en inspirerend museum zijn dat een active rol speelt in onze stad. 

Het huidige college heeft een cultuurplan opgesteld. In dit cultuurplan wordt vastgelegd welke musea in dit cultuurplan passen en daarbij verzekert zijn structurele subsidie. 

Hart voor Haarlem verbaast zich dan ook over het feit dat het Museum Haarlem niet is opgenomen in het Cultuurplan. 

het Cultuurplan verwoord vijf ambities t.w:

  • cultuur voor iedereen
  • cultuureducatie
  • dwarsverbanden cultuur en welzijn
  • belang van erfgoed voor Haarlem als historische stad.

Bovenstaand is onversneden van toepassing op Museum Haarlem.

Hart voor Haarlem heeft dan ook een motie ingedient om Museum Haarlem alsnog op te nemen in de Culturele Basis Infrastructuur. Deze motie is door een meerderheid van de Gemeenteraad omarmt, zodat het Museum Haarlem een jaarlijkse bijdrage van 40.000 euro  kan verwachten om haar continuiteit te waarborgen. 

Wethouder Rog blijft zitten

Donderdag 14 oktober jl sprak de Haarlemse gemeenteraad langdurig over de uitspraken van wethouder Michel Rog (CDA) met betrekking tot de invoering van de coronapas en de QR-code.

Hart voor Haarlem was de wethouder erkentelijk dat hij zich wilde verantwoorden en had dan ook gedacht dat deze principiële man de eer aan zichzelf zou houden en af zou treden.

Echter, de wethouder blijft zitten.

Dat de wethouder principieel is lazen we in zijn bericht van 23 september jl waarin hij via zijn secretariaat liet weten dat hij ‘principieel’ tegen de test en QR samenleving is. Hij vraagt om als wethouder verschoond te worden van het tonen van een test of QR code.

In zijn tweet van maandag 27 september jl. deelde hij ook de mening van gewezen CDA staatsecretaris Mona Keijzer. Hij steunt haar uitspraken, waarin zij het landelijke corona beleid afkeurt.

Op basis van bovenstaande uitspraken vindt Hart voor Haarlem dat zijn positie onhoudbaar is geworden. Rijksbeleid, en hierop gebaseerd gemeentebeleid, als wethouder openlijk naast je neer leggen is ondermijnend voor de geloofwaardigheid van de overheid. Dat is namelijk ook een principe, los van de inhoud van de zaak waar het hier om gaat.

Een grote meerderheid van de gemeenteraad is het met het standpunt van Rog niet eens en heeft de wethouder een tik op de vingers gegeven, maar vond het niet zwaar genoeg om hem naar huis te sturen. Een motie van wantrouwen ingediend door Hart voor Haarlem kon helaas niet rekenen op een meerderheid vanuit de Gemeenteraad.

Hart voor Haarlem vindt dat als de wethouder persoonlijke standpunten heeft die afwijken van het gemeentebeleid, hij die moet verkondigen in een marktkraampje, maar niet kan functioneren als wethouder in het Haarlemse college.

Hart voor Haarlem maakt zich sterk voor een onderkomen voor de Huiskamer van Oost

De Huiskamer van Oost is een initiatief van vrijwilligers die buurtgenoten (en aanhang) bij elkaar weten te brengen door het organiseren van activiteiten.

De Huiskamer bevindt zich nu in de Blauwe Wetering. Echter dit gebouw wordt op korte termijn gesloopt.

De Huiskamer is een enorm succes. Zeven dagen in de week activiteiten, kopje koffie drinken met elkaar en tegenwoordig ook een kledingbeurs. Er worden soep en snacks bereid. Het is laagdrempelig en het voorziet in een behoefte.

De Huiskamer heeft al een jaar geleden bij de gemeente Haarlem aangegeven dat zij een onderkomen zoekt. Echter de gemeente Haarlem gaf daar geen gehoor aan.

HvH heeft in maart 2021 een motie ingediend die de Wethouder opdraagt om een onderkomen te zoeken.

Deze motie is door een meerderheid van de  gemeenteraad ondersteund. Echter tot nu toe heeft dit niet tot een resultaat geleid.

Veel praten en weinig doen. HvH heeft nogmaals een motie ingediend om nu snel in actie te komen om voor de Huiskamer van Oost een passend onderkomen te realiseren. Een onderkomen dat ze verdienen!

Donderdag  30 september 2021 zal de commissie Samenleving weer in gesprek gaan met de Wethouder. De klok tikt en de tijd dringt want binnenkort zal de sloophamer in het huidige onderkomen een eind maken aan dit geweldige initiatief. HvH zal er alles aan doen om dit te voorkomen.

Koude sanering sociaal domein dreigt

Grafische voorstelling uit ‘Transformatieprogramma Sociaal Domein Haarlem’, een publicatie van de gemeente uit 2015

Zorgen over inkoop diensten sociaal domein

Hart voor Haarlem maakt zich ernstig zorgen over de voorgenomen aanbestedingen in het sociaal domein. Wij delen deze zorgen met een groot deel van de sector, werkgever van duizenden medewerkers in de regio en verbinder naar nog eens duizenden vrijwilligers en mantelzorgers die met een grote persoonlijke betrokkenheid hun bijdrage leveren aan het sociale weefsel van onze stad en regio.

In het sociaal domein valt nog veel te verbeteren

Wij zien ook dat er in de organisatie van deze sector zeker nog wel wat te verbeteren valt. Er zijn best veel aanbieders van vergelijkbare diensten. Er zijn veel ingangen voor inwoners die leiden naar gebruik van deze diensten. Toezicht is over meerdere instanties verdeeld. De schaal waarop gewerkt wordt loopt van wijk, via stad, naar deelregio (Zuid-Kennemerland en IJmond), en provincie. Waar welke verantwoordelijkheden liggen is niet altijd duidelijk. Het budgetbeheer is niet overal even sterk. De vraag is stijgend; de kosten stijgen nog harder. Voldoende capaciteit zeker stellen en gemotiveerde medewerkers vinden en behouden wordt ondertussen een steeds grotere uitdaging.

College kiest niet voor verbetering maar voor complete outsourcing

De manier waarop het ‘sociale’ College van PvdA, GroenLinks, D66 en CDA deze problemen wil oplossen wijzen wij echter af. Hun voorstel is voor drie grote brokken (Gewoon-in-de-Wijk, Complexe Jeugdzorg en Ambulante Jeugdzorg) drie commerciële bedrijven te zoeken waaraan deze segmenten compleet uitbesteed kunnen worden. Opgeruimd staat netjes. De gemeente is via dit Aannemersmodel van het probleem af (denkt men). De koude sanering van deze markt met zijn honderden organisaties en duizenden medewerkers en vrijwilligers wordt vervolgens aan deze bedrijven, die ook van buiten de stad kunnen komen, overgelaten. Een neoliberale oplossing uit het boekje. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in de commissie Samenleving de VVD de grootste pleitbezorger is van dit model!

Politieke partijen laten zich met een kluitje in het riet sturen

Veel andere partijen in de Raad, inclusief coalitiepartijen PvdA en GroenLinks, zijn kritisch op dit Aannemersmodel, maar laten zich tot nu toe door de wethouders Botter en Meijs met een kluitje in het riet sturen. Uitspraken als “wij delen uw zorgen”, “wij nemen het mee naar de volgende ronde”, “dat mag natuurlijk niet gebeuren” moeten de Raadsleden geruststellen. Ondertussen gaat men vrolijk verder op het ingeslagen pad waarop het ‘point-of-no-return’ op een zeker moment gepasseerd is. Dan zijn er naar sectorpartijen en gemeenten waarmee wordt samengewerkt teveel commitments aangegaan om nog zonder gezichtsverlies of zelfs juridische claims een andere wending aan dit proces te geven. De Gemeenteraad is de fuik dan allang ingezwommen, en kan na wat gepruttel nog slechts tekenen bij het kruisje.

Hart voor Haarlem stelt een alternatief voor waarbij het sociaal domein publiek blijft

Hart voor Haarlem legt zich hier niet bij neer. Omdat ‘meepruttelen’ weinig oplevert hebben we in een discussiestuk een radicaal andere visie neergelegd op bedrijfsvoering en inkoop in het sociaal domein. Een visie die recht doet aan wat inwoners nodig hebben en medewerkers en vrijwilligers in Haarlem kunnen leveren.
Deze visie houdt de verantwoordelijkheid voor het sociaal domein waar hij thuishoort: in de publieke sector. Wij noemen dit het Regiemodel.
Door dit Regiemodel professioneel vorm te geven menen wij de huidige problemen op te kunnen lossen, zonder koude sanering, met behoud van de Haarlemse signatuur, en van de kennis van wijken en hun inwoners.

Sociaal domein vraagt om maatwerk

Het Regiemodel biedt de mogelijkheid tot maatwerk voor het zeer diverse karakter van de diensten die in het sociaal domein geleverd moeten worden. Het regelen van een traplift voor een oudere inwoner thuis is uiteraard heel wat anders dan het regelen van complexe jeugdzorg voor een jongvolwassene, hulp bij dyslexie voor een schoolgaand kind, of een initiatief voor dagbesteding in de wijk.
Ook de bekostiging van diensten moet verschillend zijn, passend bij het soort dienst dat geleverd wordt. Soms kan het een vaste prijs voor een dienst zijn, soms een bijdrage voor capaciteit (‘bedden’) die een aanbieder voor inwoners van Haarlem beschikbaar moet houden, soms een subsidie voor projectmatige of nieuwe initiatieven, soms een uurtarief voor de inzet van professionals.

Door een slimme inrichting kan maatwerk ook efficiënt zijn

Dit lijkt ingewikkeld, maar kan sterk vereenvoudigd worden door:

1) de concrete diensten die inwoners van het sociaal domein kunnen verwachten veel duidelijker te maken.

2) de regie voor de matching van deze diensten met behoeften uit de stad eenduidig te beleggen bij sociale wijkteams of centra voor jeugd en gezin.

3) deze (publieke) ‘zorgmakelaars’ verantwoordelijk te maken voor een groot deel van het budget dat de gemeente voor het sociaal domein beschikbaar heeft.

4) de uitvoering grotendeels over te laten aan marktpartijen die zich kunnen laten certificeren om de diensten te leveren.

5) de koppeling tussen vraag en aanbod met digitale hulpmiddelen te ondersteunen, zodat de snelheid en doelmatigheid toeneemt, gegevens van cliënten eenmalig vastgelegd kunnen worden, en alle gegevens voor de verdere administratieve afhandeling direct beschikbaar zijn.

Gemeente moet haar huiswerk doen

Kortom de gemeente moet gewoon haar huiswerk doen en verder gaan met het zelf professionaliseren van de aansturing van dit domein in plaats van de handdoek in de ring te werpen, en het ‘probleem’ over de schutting naar het bedrijfsleven te gooien. Dit laatste zal slechts leiden tot een enorme en onomkeerbare verschraling van het sociaal domein, ten koste van zowel inwoners van Haarlem als van Haarlemmers die in de sector werken of als vrijwilliger actief zijn. Je kunt het sociaal domein niet verbeteren door het te ontsocialiseren.

Lees ons discussiestuk voor meer informatie

In ons discussiestuk hebben we beide modellen in meer detail beschreven en naast elkaar gezet. In de conclusie lichten we toe waarom Hart voor Haarlem kiest voor het Regiemodel. Dit discussiestuk zal op 30 september 2021 in de Commissie Samenleving besproken worden.
Wij houden je op de hoogte over wat hier uit komt.

Zwemmen in het Spaarne

Sinds jaar en dag wordt er gezwommen in het Spaarne en aangrenzende wateren.
In deze ‘Corona-zomer’ zullen veel gezinnen thuis vakantie vieren.
Hart voor Haarlem pleit er dan ook voor zwemmen in het Spaarne toe te staan en veiliger te maken in plaats van te verbieden, zoals de gemeente nu doet.
Waarom geen zwemzones afbakenen met ballen en wat meer zwemtrapjes aanbrengen? Kom op College, wordt eens wat creatiever.

Overigens zijn er ook nu al flink wat wateren rond Haarlem waar je wel mag en veilig kunt zwemmen. Kijk hier voor een overzicht.

Stadsbestuur verliest controle

Hart voor Haarlem keurt begroting 2020 af en vraagt Provincie hetzelfde te doen

Het is begin november 2019, en de Gemeenteraad voert weer het jaarlijkse debat over de gemeentebegroting voor het volgende jaar.
Hart voor Haarlem maakt zich net als vorig jaar zorgen over de financiële situatie en het bestuur van de stad.

De gemeente zal dit jaar (2019) €14M verlies maken, en het resultaat zal in 2020, gezien de begroting, waarschijnlijk niet veel beter zijn.
Exploitatieverliezen duiden op een gebrekkige budgetdiscipline en gaan ten koste van de financiële ruimte voor hoognodige investeringen.
Dat is zorgelijk, omdat de gevolgen voor alle Haarlemmers merkbaar zullen zijn in de vorm van slechtere dienstverlening en hogere lasten.  Bovendien blijven de investeringen dan achter bij de plannen.
We zien dit nu al gebeuren. Van de voorgenomen investeringen van €79M wordt in 2019 slechts €50M gerealiseerd. De rest wordt ‘doorgeschoven’ naar volgende jaren. En het College gaat in 2020 €5M ombuigen met als gevolg, inderdaad, slechtere dienstverlening en hogere lasten voor de inwoners.

Volgens Hart voor Haarlem is het College hiermee nog veel te optimistisch, en zou de ombuiging eerder in de richting van de €20-40M moeten gaan.
In dit artikel zullen we uiteen zetten waarom. Het gaat ons hierbij nu even niet om politieke keuzes die met een gegeven budget gemaakt worden, maar om een fundamenteel, politiek neutraal principe: Wordt onze stad wel goed bestuurd?
Hart voor Haarlem vindt van niet en pleit, als vrijwel enige partij in de stad, voor ambities naar draagkracht. Dit in tegenstelling tot de collegepartijen en de meeste (linkse) oppositiepartijen die alles tegelijk willen en het liefst gisteren (maximaal groeien, maximaal sociaal, maximaal duurzaam).

Omdat ons geluid in de huidige gemeenteraad nu nog onvoldoende weerklank vindt, zullen we samen met Liberaal Haarlem en Trots Haarlem de Commissaris van de Koning in Noord-Holland vragen de begroting voor 2020 af te keuren. Wij vinden het onze plicht als toezichthouder om dit signaal af te geven.

Het huishoudboekje van de gemeente is niet zo ingewikkeld

Financieel bestuur van een gemeente is in wezen tamelijk eenvoudig. Er komt jaarlijks een redelijk goed voorspelbare hoeveelheid geld binnen van het Rijk, uit kostendekkende heffingen en leges en uit belastingen, zoals de OZB, parkeer- en toeristenbelasting. Dit bedrag vormt het uitgavenplafond voor dat jaar. Een begroting moet immers, zo stelt het toezichtkader, in evenwicht zijn als hij gemaakt wordt. En in principe ook in evenwicht blijven in het jaar waarop de begroting betrekking heeft.
Valt het mee met inkomsten of uitgaven dan behaalt de gemeente dat jaar een positief resultaat; valt het tegen, en kan hierop niet meer bijgestuurd worden, bijvoorbeeld omdat het jaar al te ver gevorderd is, dan is het resultaat negatief.

Gemeente staat in 2019 op een verlies van €14M

In onderstaande tabel geven we weer hoe het er op het moment voorstaat met het begrotingsevenwicht van de gemeente in 2019. De ‘Initiële Lasten’ zijn de Lasten zoals begroot in de oorspronkelijke begroting voor dit jaar.
De ‘Stand van Zaken’ geeft de huidige situatie weer (in oktober 2019), uitgedrukt in een percentage ten opzichte van de oorspronkelijke begroting.
In de tabel is in rood aangegeven in welke beleidsvelden de overschrijding meer dan 5% bedraagt. Oranje zijn velden met een overschrijding van 1-5%. Groen zijn de beleidsvelden die maximaal 1% hoger, of die gunstiger uitkomen dan begroot.

In de oorspronkelijke begroting voor 2019 werd een totaal aan Lasten begroot van €525,7M. De verwachte Baten waren iets groter, zodat er een positief resultaat van €1,5M resteerde.
In de rapportage aan het einde van het derde kwartaal in 2019 blijkt echter dat het resultaat dit jaar waarschijnlijk uitkomt op €14,2M negatief!
Let wel, dit is ná verrekening van €33M aan hogere Baten die zich in 2019 naar verwachting voordoen, en waarvan door de afdeling Financiën van de gemeente wordt aangenomen dat deze ook uitgegeven worden.

De grootste meevaller zit in 2019 in de ‘Algemene dekkingsmiddelen’ en betreft de meevallende bijdrage van het Rijk aan het Gemeentefonds waaruit Haarlem een groot deel van haar inkomsten krijgt.
Kostenoverschrijdingen vinden we in het sociale domein, waar een grotere vraag uit de bevolking nog als verzachtende omstandigheid kan worden aangevoerd, maar ook in beleidsvelden waar het gemeentelijk apparaat in verregaande mate zelf aan de knoppen zit, zoals in ‘duurzame stedelijke ontwikkeling’, ‘economie, toerisme en cultuur’, ‘dienstverlening’, ‘gemeentelijk bestuur’, en ‘overhead’ zien we aanzienlijke kostenoverschrijdingen.

College is niet ‘in control’

Hart voor Haarlem vindt dit in een tijd van gunstige conjunctuur en extra beschikbare middelen van het Rijk een ongehoorde overschrijding.
Het stadsbestuur, College van Burgemeester en Wethouders, het ambtelijke apparaat, en de toezichthoudende Gemeenteraad, waar de coalitiepartijen deze praktijk elk kwartaal weer sanctioneren, zijn niet ‘in control’, zo vinden wij dan ook.

Begroting voor 2020 zal opnieuw een groot verlies opleveren

De totale Lasten van de gemeente worden aan het einde van het derde kwartaal van 2019 geschat op €574M voor het hele jaar 2019. Dit is €48M hoger dan de oorspronkelijke begroting (!). Dit bedrag geeft het actuele kostenniveau van de gemeente weer. Dit is het bedrag dat de ambtelijke diensten nu nodig menen te hebben om de dienstverlening van de gemeente Haarlem draaiende te houden. Dit bedrag gaat niet zomaar weer omlaag. Sterker nog, door een verwachte inflatie van ca. 1,4% in 2020 zal er in 2020 bij ongewijzigd beleid €582M nodig zijn om dit serviceniveau te handhaven.

Het College begroot echter slechts €564M aan Lasten voor volgend jaar. Het College kan ook niet veel anders, omdat de inkomsten volgend jaar naar verwachting ook €564M zullen bedragen. En de begroting moet immers, althans op papier,  in evenwicht zijn.
En deze inkomsten zijn naar onze mening, gezien het verloop van de afgelopen jaren, reëel te noemen.
Maar is deze €564M aan Lasten ook reëel?
Hart voor Haarlem denkt van niet.

Zoals we zagen zit de gemeente nu op een uitgavenniveau, inclusief de inflatie die in 2020 verwacht wordt, van €582M. Dat is €18M hoger.
De begroting bestaat uit 20 beleidsvelden. In 5 hiervan begroot het College in totaal €6M hogere kosten bovenop de kosten die in deze beleidsvelden in 2019 optreden, vermeerderd met inflatie.
De andere 15 beleidsvelden moeten dan €24M minder kosten maken om op €564M uit te komen.
Van deze €24M vult het College er €4M in, in de vorm van ’taakstellingen’, oftewel bezuinigingen, in diverse uitgavengebieden, naast €1M aan extra inkomsten door hogere belastingen, maar die zitten al in de Baten voor volgend jaar. Dit is €4M aan verminderde dienstverlening, en €1M aan hogere belastingen.
Daarmee resteert er dus nog een niet benoemde opgave van €20M om de begroting volgend jaar sluitend te houden.
Of, anders geformuleerd, de begroting draagt nu al een risico van een overschrijding in zich ter hoogte van €20M, na een overschrijding in 2019 die naar verwachting op €14M zal uitkomen. Het wordt van kwaad tot erger.

Verliezen gaan ten koste van investeringen

Een belangrijk beleidsdoel van dit College is een ‘duurzaam groeiende stad’ mogelijk te maken. Hiervoor werden extra investeringen beloofd, bovenop het investeringsniveau dat in de vorige collegeperiode amper voldoende was om het onderhoudsniveau van de stad op peil te houden.
Hiervoor mocht de schuld van de stad toenemen. In totaal wilde het College op deze wijze ca. €80M extra investeren.
Ook dit College kan zijn geld echter maar één keer uitgeven. Wat we nu zien gebeuren is dat het College jaarlijks exploitatieverliezen laat ontstaan in de lopende begroting die ten koste gaan van de beloofde investeringen.
In 2019 zien we dit al duidelijk gebeuren. Van een oorspronkelijk investeringsbudget voor 2019 van €79M (ten tijde van de Kadernota in juli j.l. nog verhoogd naar €83M) blijft nu naar verwachting in 2019 nog maar €50M over, niet veel meer dan het ‘onderhoudsniveau’ dat gangbaar was in de vorige periode.
Dit College is dus niet in staat de benodigde en toegezegde kwaliteits- en capaciteitsimpuls aan de stad te leveren, mede omdat dit College de lopende exploitatie uit de hand laat lopen.

Er is ander beleid nodig om de financiën weer op orde te krijgen

Vorig jaar rond deze tijd hebben we onze mening over de begroting voor 2019 weergegeven. Onze stelling was en is dat de gemeente €20M moet vinden in de reguliere begroting om een hoger investeringsniveau (dat wij toejuichen) te kunnen financieren, zonder elk jaar de schuld hiervoor te laten oplopen.
In plaats van deze €20M te zoeken laat het College de begroting echter ontsporen, waardoor de opgave in 2020 geen €20M, maar inmiddels €40M bedraagt. Dit is €20M om de begroting weer in het gareel te krijgen, en nog eens €20M om structurele investeringsruimte te vinden, nodig om de schuld van Haarlem binnen de perken te houden.
Het College komt echter niet verder dan wat willekeurige maatregelen om in 2020 €5M aan extra Baten en minder Lasten bijeen te schrapen. Dit is bij lange na niet voldoende.

Hart voor Haarlem vraagt Provincie begroting af te keuren

Hart voor Haarlem pleit dan ook voor een fundamentele herbezinning op de beleidsdoelen, waarvan we al eerder hebben gesteld dat die niet allemaal tegelijk gerealiseerd kunnen worden.
Haarlem heeft eenvoudigweg niet de financiële slagkracht om én snel te groeien met 10.000 nieuwe woningen en bijkomende voorzieningen, én een bovengemiddeld sociaal beleid te voeren, én de torenhoge ambities op het brede terrein van milieu en duurzaamheid te vervullen, én de energietransitie versneld door te voeren, én mobiliteitsknelpunten op te lossen, én daarbij ook nog eens de normale dienstverlening en het reguliere onderhoud aan de stad op peil te houden.
Het gemeentelijke apparaat kraakt dan ook in zijn voegen en de bestedingen lopen volledig uit de hand.
Wij zullen de Commissaris van de Koning in Noord-Holland, die toezicht houdt op de gemeenten in de provincie, dan ook verzoeken de voorliggende begroting voor 2020 af te keuren en bij het College aan te dringen op een onmiddellijke herijking van doelen en middelen.

Hart voor Haarlem pleit voor reële ambities naar draagkracht

Daarnaast zal Hart voor Haarlem blijven pleiten voor minder groei, voor een adequaat en kwalitatief goed sociaal beleid voor wie het echt nodig heeft, en voor een volgend beleid waar het gaat om de nationale ambities rond duurzaamheid en energie. Verder staan wij op de bres voor ons erfgoed, voor zoveel mogelijk groen binnen de stadsgrenzen en voor een goed onderhouden stad.